29 Σεπ. 2020

2.1 Περίεργες συμπεριφορές στη σίτιση ως νέος διαγνωστικός δείκτης αυτισμού

Μη τυπικές συμπεριφορές στη σίτιση μπορεί να είναι ένα σημείο για το οποίο ένα παιδί πρέπει να ελεγχθεί για τον προσδιορισμό ή όχι αυτιστικής συμπεριφοράς σύμφωνα με μια έρευνα από το Penn State College of Medicine.

Ο ερευνητές βρήκαν ότι η μη τυπική διατροφική συμπεριφορά, ήταν παρούσα στο 70% των παιδιών με αυτισμό, ποσοστό 15 φορές υψηλότερο από το αντίστοιχο των νευροτυπικών παιδιών. Μέσα σε αυτές τις μη τυπικές συμπεριφορές συμπεριλαμβάνονται ο περιορισμένος κατάλογος τροφών επιλογής από τα παιδιά, η υπερευαισθησία στην υφή κάποιων τροφών, η υπερευαισθησία στις θερμοκρασίες των τροφών, η λήψη μη βρώσιμων υλικών (pica) και η εναποθήκευση τροφής στο στόμα χωρίς την κατάποσή της.

Σύμφωνα με την έρευνα του Mayes, αυτές οι συμπεριφορές είναι παρούσες σε πολλά βρέφη ενός έτους με αυτισμό και θα μπορούσαν να είναι ένα προειδοποιητικό καμπανάκι για τους γιατρούς και τους γονείς ώστε να διερευνήσουν περισσότερο τη συμπεριφορά τους παιδιού τους.

Ο Williams σημείωσε επίσης ότι υπάρχει μια σαφής διαφορά μεταξύ των ανησυχητικών συμπεριφορών κατανάλωσης φαγητού και των τυπικών επιλεκτικών διατροφικών συνηθειών των μικρών παιδιών. Εξήγησε ότι τα περισσότερα παιδιά θα προσθέσουν σταδιακά τρόφιμα στη διατροφή τους κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης, αλλά τα παιδιά με διαταραχές του φάσματος του αυτισμού, χωρίς παρέμβαση, θα παραμείνουν συχνά ιδιαίτερα επιλεκτικά.

Ο Mayes ανέφερε ότι πολλά παιδιά με αυτισμό έχουν ένα περιορισμένο κατάλογο τροφών προς βρώση που αποτελείται κυρίως από προϊόντα σιτηρών, όπως τα ζυμαρικά και το ψωμί, και το στήθος κοτόπουλου. Επειδή τα παιδιά με αυτισμό έχουν αισθητικές υπερευαισθησίες και αντιπαθούν τις αλλαγές, μπορεί να μην θέλουν να δοκιμάσουν νέα τρόφιμα και να είναι ευαίσθητα σε ορισμένες υφές. Συχνά τρώνε μόνο τρόφιμα από συγκεκριμένη εταιρία και με συγκεκριμένο χρώμα ή σχήμα. Όπως αναφέρει ο Williams, η έρευνα φαίνεται να παρέχει περαιτέρω ενδείξεις ότι αυτή τη ασυνήθιστή διατροφική συμπεριφορά είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση σε παιδιά με αυτισμό

NeuroPhysioKids2020

Susan Mayes et al. (2019), atypican eating behaviors in children and adolescents with autism, ADHD, other disorders, and typical development, Research in autism spectrum disorders, 64, 76-83

 

2.2. Αυξημένα επίπεδα αυτοκτονιών σε εφήβους στις ΗΠΑ

Η συχνότητα αυτοκτονιών σε εφήβους στις Η.Π.Α έφτασε στο ανώτερο της σημείο, κάτι που προβληματίζει την επιστημονική κοινότητα και εγείρει προσοχής τόσο από το οικογενειακό όσο και από το εκπαιδευτικό περιβάλλον. Υπάρχει μια αύξηση της τάξεως του 10% μεταξύ 2014-1017 για εφήβους ηλικιών 15-19 ετών. 

Η επιδημία χρήσης οπιοειδών καθώς και η έντονη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης, φαίνεται ότι είναι οι πυροδοτικοί παράγοντες για αυτή την αύξηση. Η διαδικασία του εκφοβισμού (bullying) επιτυγχάνεται πιο εύκολα, ενώ ταυτόχρονα οι συσκευές γίνονται συνεχώς πιο έξυπνες, επιτρέπουν την ανωνυμία και ταυτόχρονα επιτυγχάνουν την απόκρυψη της δραστηριότητας από τους γονείς των εφήβων.   

‘Η σημερινή νεολαία αντιμετωπίζει πολλές πιέσεις και προκλήσεις χωρίς να γνωρίζουμε το όρια του κάθε εφήβου’ αναφέρει η κλινική ψυχολόγος Pamela Cantor. Ταυτόχρονα ισχυρίζεται ότι υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών τα οποία είναι εντατικά προγραμματισμένα να «πετύχουν» και έχουν λίγο χρόνο να απολαύσουν την εφηβική περίοδο της ζωής τους. Άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο στα αυξημένα ποσοστά αυτοκτονιών είναι η οικογενειακή αστάθεια, ο εσφαλμένος ανταγωνισμός, η κοινωνική πίεση και γονείς ο οποίοι προσφέροντας τα πάντα έτοιμα στα παιδιά τους δεν τα έχουν προετοιμάσει κατάλληλα ώστε να αντιμετωπίσουν μόνα τους τις δυσκολίες.

Σύμφωνα με την κλινική Mayo, τα προειδοποιητικά σημεία για πιθανή απόπειρα αυτοκτονιών σε εφήβους είναι : 

Συζητήσεις των εφήβων ή γραπτά κείμενα των ιδίων για την αυτοκτονία. Απόσυρση από κοινωνικές επαφές. Ξαφνικές και αναίτιες αλλαγές στη διάθεση. Συχνή χρήση αλκοόλ και/ή φαρμάκων.  Έκφραση μιας αίσθησης απελπισίας. Συμμετοχή σε έντονη επικίνδυνες δραστηριότητες. Αλλαγές στα πρότυπα ύπνου και σίτισης. Απομάκρυνση αντικειμένων που ανήκουν στους ίδιους χωρίς προφανή λόγο

NeuroPhysioKids2020

Journal of the American Medical Association

 

 

22 Σεπ. 2020

Το πόδι του παιδιού είναι από τα πιο πολύπλοκα τμήματα του σώματος, αποτελούμενο από 26 οστά και συστήματα συνδέσμων, μυών, αγγείων και νεύρων. Επειδή τα πόδια των παιδιών είναι μαλακά και εύκαμπτα, οι μη φυσιολογικές δυνάμεις μπορούν να προκαλέσουν παραμορφώσεις. Αυτή η διαπίστωση έχει ιδιαίτερη σημασία στην επιλογή μας σε σχέση με τη χρήση ή όχι παπουτσιού σε ένα βρέφος. Το πόδι του παιδιού μεγαλώνει με γρήγορους ρυθμούς τα πρώτα χρόνια της ζωής του και για αυτό το λόγο θεωρείται η πιο κρίσιμη περίοδος για τη φυσιολογική ανάπτυξη του ποδιού.

Ένα νεογνό πρέπει να ξοδεύει ένα σημαντικό χρονικό διάστημα της ημέρας στο πάτωμα ώστε να ασκεί το πόδι του. Τα σπρωξίματα, οι κλωτσιές, οι φορτίσεις είναι μηχανισμοί μέσω των οποίων το νεογνό αυξάνει τη δύναμη, το εύρος, την ποικιλία των κινήσεων, τη σταθερότητα του ποδιού και το προετοιμάζει για τη όρθια θέση. Η παραμονή σε μία θέση περιορίζει την κινητικότητα του ποδιού και μπορεί να οδηγήσει σε δομικές παραμορφώσεις.

Το βρέφος με ανέπαφο νευρικό σύστημα δεν πρέπει ποτέ να πιέζεται να βαδίσει. Όταν θα είναι έτοιμο νοητικά και κινητικά, ορμώμενο από το ένστικτο του μόνο του θα περπατήσει. Η σύγκριση με άλλα βρέφη είναι λανθασμένη, καθώς το κάθε παιδί έχει τη δική του ταχύτητα στην επίτευξη των κινητικών οροσήμων στα πλαίσια της φυσιολογικής ανάπτυξης του. Όταν πρωτοβαδίζει ένα βρέφος, δεν υπάρχει ανάγκη να χρησιμοποιείται κάποιο παπούτσι σε εσωτερικό περιβάλλον. Η γυμνή βάδιση επιτρέπει το πόδι να αναπτύσσεται φυσιολογικά και να αυξάνει τη δύναμη του.

Όταν όμως έχει αξιολογηθεί μια τάση έντονης ασυμμετρίας στο πόδι ή μια δυσκολία στην ισορροπία και την κίνηση στην όρθια θέση πέρα από τα επιτρεπόμενα όρια, τα δεδομένα τροποποιούνται και ο ρόλος του κατάλληλου παπουτσιού γίνεται ιδιαίτερα σημαντικός, λειτουργώντας ως ένας βοηθητικός μηχανισμός για καλύτερη ευθυγράμμιση και σταθερότητα. Σε αυτή τη φάση στην οποία το σώμα είναι ακόμη εύπλαστο, τα κατάλληλα εξωτερικά ερεθίσματα θα επηρεάσουν θετικότερα και τις εσωτερικές δομές. Αντίθετα, παραμορφώσεις οι οποίες δε θα υποστούν κάποια συντηρητική παρέμβαση, πιθανά θα οδηγήσουν σε μόνιμες βιομηχανικές ασυμμετρίες και λειτουργικές εκπτώσεις. Μια επαναλαμβανόμενη ασύμμετρη χρήση των κάτω άκρων και των ποδιών, όχι μόνο δε θα διορθώσει το πρόβλημα από μόνη της, αλλά θα επιτείνει και θα μονιμοποιήσει την παραμόρφωση.

Καθώς το πόδι μεγαλώνει πρέπει διαρκώς να αλλάζουμε το παπούτσι και τις κάλτσες έτσι ώστε να υπάρχει ο κατάλληλος χώρος για την ανάπτυξη του ποδιού. Παρά το γεγονός ότι τα προβλήματα με τα πόδια προκαλούνται από τραυματισμούς, αναπτυξιακές διαταραχές και κληρονομικούς παράγοντες, το ακατάλληλο παπούτσι μπορεί να επιδεινώσει τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα. Πριν γίνει η επιλογή ενός παπουτσιού, πρέπει να έχουμε πάντα στο μυαλό μας ότι το ακατάλληλο μέγεθος μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Πάντα αγοράζουμε ένα παπούτσι με το παιδί δίπλα μας, ώστε να το φορέσει και να αξιολογήσουμε το μέγεθος στην όρθια θέση και τη βάδιση. Τα παπούτσια πρέπει να έχουν τέτοιο μέγεθος, ώστε το μεγάλο δάκτυλο να απέχει 1,25 εκατοστά περίπου από τη μύτη του παπουτσιού με τη μέτρηση να πραγματοποιείται στην όρθια θέση. Μια ερυθρότητα του ποδιού ίσως είναι ένδειξη σφιχτού ή μεγάλου παπουτσιού. Αν το παιδί θέλει διαρκώς να βγάλει το παπούτσι του πιθανά είναι ένδειξη ακατάλληλου παπουτσιού.

Πάντα να έχουμε κατά νου το τεστ των 3 βημάτων.

  1. Ψάχνουμε για παπούτσι με άκαμπτη φτέρνα. Πατάμε και από τις δύο πλευρές. Δε θα πρέπει αυτές να υποχωρούν.
  2. Ελέγχουμε την ευελιξία του παπουτσιού. Το παπούτσι δε θα πρέπει να είναι άκαμπτο αλλά ούτε να κάμπτεται έντονα στην περιοχή των δακτύλων
  3. Επιλέγουμε ένα παπούτσι που είναι άκαμπτο στη μέση. Το παπούτσι δεν πρέπει ποτέ να στρίβει στη μεσότητα του μήκους του.

Μέσω αυτών των σύντομων αναφορών, εύκολα μπορεί κάποιος να εξάγει το συμπέρασμα ότι η επιλογή του κατάλληλου παπουτσιού είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η συζήτηση αποκτά περισσότερο ενδιαφέρον όταν φτάνει στο σημείο να αξιολογηθεί η χρήση ή όχι παπουτσιού σε εσωτερικό περιβάλλον στα βρέφη που στέκονται και βαδίζουν. Εκεί κανένας μας δεν πρέπει να είναι απόλυτος στην απάντηση. Από τη μία, οφείλουμε να σεβόμαστε τη φυσιολογική ροή των ερεθισμάτων και να αφήσουμε τη φύση να ασκήσει τις δυνάμεις της σε γυμνό πόδι. Από την άλλη όμως έχοντας υπόψη τη μεγάλη δυναμική που μας παρέχει αυτή η ηλικία στο να αλλάζουμε ή να σταθεροποιούμε πιθανές αποκλίσεις, οφείλουμε να ζυγίζουμε τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα της κάθε μας επιλογής, με γνώμονα πάντα το καλύτερο για το παιδί.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

NeuroPhysioKids 2019

Astrid Zech, Ranel VenterJohanna E. de Villiers, Susanne Sehner, Karl Wegscheider and Karsten Hollander, (2018), Motor Skills of Children and Adolescents Are Influenced by Growing up Barefoot or Shod, Frontiers in Pediatrics, 6:115

Canadian Paediatric society clinical practice guideline, (1998), Footwear for children, Paediatric Child health vol 3, No 5 

 

 

 

21 Σεπ. 2019

1.1 Πολλά παιδιά με άσθμα πιστεύετε ότι χρησιμοποιούν σωστά τα φάρμακά τους για εισπνοές άσθματος ενώ στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αυτό καθιστά δύσκολο να ελεγχθεί σωστά η συμπτωματολογία του άσθματος. Φαίνεται ότι οι γονείς και τα παιδιά υπερεκτιμούν την ικανότητα των παιδιών να χρησιμοποιούν σωστά την συσκευή εισπνοής τους. Η υπερεκτίμηση αυτή οφείλεται στη συνεχιζόμενη εμπιστοσύνη προς το παιδί παρά τις ενδείξεις για κακή χρήση. Από τα 113 παιδιά ηλικίας 2-16 ετών που συμμετείχαν σε μελέτη, το 42% έχασε τουλάχιστον ένα κρίσιμο βήμα στην τεχνική του εισπνεόμενου. (Waheeda Samady, 2019, Critical Errors in Inhaler Technique among Children Hospitalized with Asthma, Journal of Hospital Medicine)

 

1.2 Εκτός από την υγιεινή διατροφή και την ενθάρρυνση της καθημερινής άσκησης, τρεις άλλες συνήθειες του τρόπου ζωής μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην ψυχική και σωματική ευημερία και ανάπτυξη του παιδιού σας. Έρευνες δείχνουν ότι θα πρέπει να διαβάζετε βιβλία με το παιδί σας τακτικά, αλλά να μην σταματάτε εκεί. Χρησιμοποιήστε την ανάγνωση για να βοηθήσετε τη σκέψη του παιδιού σας, την περιέργεια και την έκφρασή του. Μετά την ανάγνωση κάθε βιβλίου θα ήταν χρήσιμο να ακολουθεί μια συνομιλία. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να δημιουργεί ερωτήματα κατάλληλα για την ηλικία του σχετικά με αυτά που μόλις διαβάσατε. Κρατήστε τη συνομιλία ανοιχτή: Αφήστε μια ερώτηση να οδηγήσει σε μια άλλη. Στη συνέχεια, περιορίστε την ώρα οθόνης. Αποφύγετε την εισαγωγή τηλεόρασης και άλλων συσκευών βίντεο πριν από την ηλικία των 18 έως 24 μηνών και, στη συνέχεια, κρατήστε με συνέπεια ένα πρόγραμμα 1 ώρας την ημέρα. Παρόλο που τα παιχνίδια, η τηλεόραση και οι υπολογιστές μοιάζουν με προκαλούν ηρεμία στα παιδιά μας, στην πραγματικότητα μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού όσο και τη συγκέντρωσή του. Τέλος, βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας έχει αρκετό ύπνο. Η απουσία των κατάλληλων ανά ηλικία ωρών ποιοτικού ύπνου σχετίζεται με μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης μαθησιακών δυσκολιών και συναισθηματικών αποκλίσεων. (Reach Out and Read)

 

1.3 Οι άνθρωποι που διαβάζουν τακτικά με τα μικρά παιδιά τους, είναι λιγότερο πιθανό να αναγκαστούν να χρησιμοποιήσουν έντονη πειθαρχία για την ανατροφή τους, ενώ τα ίδια τα παιδιά είναι λιγότερο πιθανό να είναι υπερκινητικά ή να εμφανίζουν αποδιοργάνωση. Η μελέτη εξέτασε στοιχεία για 2.165 ζεύγη μητέρων-παιδιών από 20 μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ στις οποίες ερωτήθηκαν οι γυναίκες πόσο συχνά διαβάζουν στα παιδιά τους ηλικίας 1 και 3 ετών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συχνή κοινή ανάγνωση στην ηλικία 1 συνδέεται με λιγότερο πιεστική γονική μέριμνα στην ηλικία των 3 ετών και η συχνή κοινή ανάγνωση στην ηλικία 3 συνδέεται με λιγότερο πιεστική γονική μέριμνα στην ηλικία 5. Οι μητέρες που διαβάζουν συχνά με τα παιδιά τους, ανέφεραν επίσης λιγότερες ζημιογόνες συμπεριφορές από τα παιδιά τους και μεγαλύτερη συγκέντρωση.  (Manuel E. Jimenez et al, 2019, Early Shared Reading Is Associated with Less Harsh Parenting, Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics)

 

1.4 Οι ενήλικες που είχαν συχνή επαφή με φυσικούς χώρους κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας τους φαίνεται να εμφανίζουν καλύτερη ψυχική υγεία από εκείνους που είχαν λιγότερη επαφή, σύμφωνα με νέα μελέτη του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal), στην οποία συμμετείχαν τέσσερις ευρωπαϊκές πόλεις. Οι ενήλικες συμμετέχοντες, απάντησαν σε ερωτηματολόγιο σχετικά με τη συχνότητα χρήσης φυσικών χώρων κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ενήλικες που ήταν λιγότερο εκτεθειμένοι σε φυσικούς χώρους κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας είχαν χαμηλότερες βαθμολογίες στα τεστ ψυχικής υγείας, σε σύγκριση με εκείνους με την υψηλότερη έκθεση. Τα συμπεράσματα δείχνουν τη σημασία της παιδικής έκθεσης σε φυσικούς χώρους για την ανάπτυξη μιας στάσης που εκτιμά τη φύση και μιας υγιούς ψυχολογικής κατάστασης στην ενηλικίωση. (Myriam Preuss et al., 2019,  International Journal of Environment Research and Public Health)

1 Μαϊ. 2019

Στην προσπάθεια να βρεθούν ο κατάλληλες πρακτικές μέσα από τις οποίες τα παιδιά θα αναπτυχθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε στη δημοσιότητα (24/4/19) οδηγίες για τη φυσική δραστηριότητα, τις καθιστικές συνήθειες και τον ύπνο για παιδιά κάτω από τη ηλικία των 5 ετών. 
Η γιατρός Fiona Bull, υπεύθυνη του προγράμματος πρόληψης μη μεταδοτικών παθήσεων, δήλωσε ότι η βελτίωση της φυσικής δραστηριότητας, η μείωση του χρόνου καθιστικής δραστηριότητας και η βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, θα ενισχύσουν τη φυσική και νοητική υγεία και θα λειτουργήσουν προληπτικά συσχετιζόμενων παθήσεων μεταγενέστερα στη ζωή. Από τα λεγόμενά της αυτό που μπορούμε εύκολα να βγάλουμε σα συμπέρασμα είναι η ανάγκη της επιστροφής στο ενεργητικό παιχνίδι. 
Με μία ματιά οι προτάσεις του Π.Ο.Υ. είναι οι ακόλουθες:

Bρέφος (κάτω από ένα χρόνο) θα πρέπει:
Να είναι ενεργητικό πολλές ώρες στη διάρκεια της ημέρας μέσα από διάφορους τρόπους, κυρίως μέσω διαδραστικού παιχνιδιού στο πάτωμα. Όσο περισσότερο τόσο καλύτερα. Για τα βρέφη που ακόμη δε γυρνάμε μόνα τους, αυτό προϋποθέτει το λιγότερο 30 λεπτά στην πρηνή θέση κατά τη διάρκεια της ημέρας ενώ είναι σε εγρήγορση.
Να μην είναι περιορισμένο (καροτσάκια, ψηλές καρέκλες, αγκαλιά, καθίσματα relax) για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από μία ώρα. Η παρακολούθηση οθονών δεν προτείνεται. Στην καθιστή θέση συνιστάται να τους διαβάζουμε και να τους περιγράφουμε ιστορίες.
Η διάρκεια του ποιοτικού ύπνου θα πρέπει να είναι 14-17 ώρες για την ηλικία 0-3 μηνών και 12-16 ώρες για βρέφη 4-11 μηνών.

Παιδιά ηλικίας 1-2 ετών θα πρέπει:
Να ξοδεύουν το λιγότερο 180 λεπτά σε ποικιλία μορφών φυσικής δραστηριοποίησης με ποικίλη ένταση. Όσο περισσότερο τόσο καλύτερα.
Να μην περιορίζονται για περισσότερο από μία ώρα. Για τα παιδιά ενός έτους δε συνιστάται η παρακολούθηση οθονών (τηλεόραση ή βιντεοπαιχνίδια). Για τα παιδιά 2 ετών η παρακολούθηση δεν πρέπει να υπερβαίνει τη μία ώρα. Όσο λιγότερο τόσο καλύτερα. Στην καθιστή θέση συνιστάται να τους διαβάζουμε και να τους περιγράφουμε ιστορίες.
Απαραίτητες θεωρούνται 11-14 ώρες ποιοτικού ύπνου.

Παιδιά ηλικίας 3-4 ετών θα πρέπει:
Να ξοδεύουν το λιγότερο 180 λεπτά σε ποικιλία μορφών φυσικής δραστηριοποίησης με ποικίλη ένταση εκ των οποίων τα 60 λεπτά το λιγότερο πρέπει να είναι φυσικές δραστηριότητες μέτριας προς μέγιστης έντασης. Όσο περισσότερο τόσο καλύτερα.
Να μην περιορίζονται για περισσότερο από μία ώρα και να μην κάθονται για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Η παρακολούθηση οθονών δε θα πρέπει να υπερβαίνει τη μία ώρα ημερησίως. Όσο λιγότερο τόσο καλύτερα. Στην καθιστή θέση συνιστάται να τους διαβάζουμε και να τους περιγράφουμε ιστορίες.
Απαραίτητες θεωρούνται 10-13 ώρες ποιοτικού ύπνου

16 Δεκ. 2018

Πρόωρο. Γλωσσολογικά, το φαινόμενο που εμφανίζεται νωρίτερα από ότι θα έπρεπε. Κάτι που επιχειρεί κάποιος πριν από τον προκαθορισμένο χρόνο. Μεταφορικά και σουρεαλιστικά, η βιασύνη της απελευθέρωσης από τα δεσμά της μήτρας. Ο ορισμός έχει μια δόση υπακοής στην ελευθερία, μια δόση απερίσκεπτου ηρωισμού.

Και ηρωικά είναι πολλά από όσα θα συμβούν μετέπειτα. Ήρωας είναι το ίδιο το νεογνό, αυτό το αντιδραστικό πνεύμα, που κόντρα στη δύναμη της λογικής στοιχηματίζει ασυνείδητα υπέρ της ζωής του. Ήρωες είναι οι γονείς. Που μαθαίνουν ενσυνείδητα να περιμένουν υπομονετικά, που αγόγγυστα μαθαίνουν μια νέα μονάδα μέτρησης η οποία μετατρέπει αυτόματα τις ώρες σε αιώνες. Μαθαίνουν να χωρίζουν πλέον τις ζωές τους σε πριν και μετά τη μονάδα. Που θα πρέπει να βρουν τη δύναμη να κοιμηθούν εκείνες τις 50, 60 ημέρες της μονάδας, γιατί ξέρουν πως μόνο με αυτόν τον τρόπο την επόμενη θα μπορέσουν να μεταφέρουν λίγη από τη θετική τους αύρα και ενέργεια στο ανυπεράσπιστο μωρό τους. Που αντιλαμβάνονται την αξία που κρύβει το άθικτο κρεβατάκι του, η πιπίλα που περιμένει σφραγισμένη στο κουτάκι της να φαγωθεί, το πρώτο φορμάκι, το αγορασμένο μόλις επισημοποιήθηκε το φύλο του κυήματος, ανοικτό πάνω στην αλλαξιέρα και το μουσικό παιχνίδι που σιωπηλό είναι έτοιμο ανά πάσα στιγμή να παράξει τους πρώτους ήχους νανουρίσματος. Ήρωες είναι όσοι του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος αντιλαμβάνονται με ποιον τρόπο πρέπει να στηρίξουν, ακόμη και αν προσωρινά μπορεί να λυγίζουν από την πίεση του άγχους, να δακρύσουν, να χάνουν προσωρινά τη συναισθητική τους σταθερότητα.

Οι υπόλοιποι τη δουλειά μας κάνουμε, άλλος καλύτερα, άλλος λιγότερο αποτελεσματικά, συμπαραστεκόμαστε, συμπληρώνουμε, ολοκληρώνουμε το παζλ των προϋποθέσεων, για να έχει η παράτολμη πράξη της πρόωρης γέννησης θετική κατάληξη.

Και όταν φτάσει η μέρα που το φορμάκι θα φορεθεί και το νανούρισμα θα πρωτοακουστεί στο παιδικό δωμάτιο, είμαι σίγουρος ότι οι ήρωες δε θα κοιμηθούν. Θα μείνουν ξύπνιοι ολονυχτίς να ακούν τους χτύπους της καρδιάς, να αφουγκράζονται τις ρηχές ανάσες, να λιγώνονται από τις ακούσιες εκφράσεις του προσώπου, από τις ανώριμες κινήσεις των δακτύλων. Γιατί οι πραγματικοί ήρωες, αντιλαμβάνονται και δίνουν νόημα και αξία σε γεγονότα τα οποία οι υπόλοιποι θεωρούμε δεδομένα.