ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

1 Οκτ. 2019

Ο Οκτώβριος, είναι μήνας αφιερωμένος παγκοσμίως στην ενημέρωση για τον καρκίνο του μαστού και με αυτή την αφορμή ξεσηκώσαμε αρχεία, ξεσκονίσαμε εκτυπωμένα άρθρα, συγκεντρώσαμε και καταγράψαμε ερευνητικό υλικό και αποφασίσαμε να προσφέρουμε μια ηλεκτρονική ενημέρωση σε κάθε γυναίκα που συνειδητοποιεί την αξία της πληροφόρησης και θέλει να πάρει κομμάτι από την προσωπική της φροντίδα στα χέρια της. Η εύκολη επιλογή είναι να μην αναφερόμαστε σε αυτόν, να λησμονούμε την ύπαρξή του θεωρώντας πως με αυτόν τον τρόπο θα μας ξεχάσει και εκείνος. Είναι αλήθεια πως η λέξη καρκίνος προκαλεί δέος και φόβο. Δυνητικά θα μπορούσε να ξεσηκώσει όλα τα ένστικτα επιβίωσης, όμως πολλές φορές σε βυθίζει στο δικό του σκοτάδι. Ακόμη και στην αναζήτηση της ερμηνείας στα λεξικά, θα βρει κάποιος ότι περιγράφεται ως κάτι καταστροφικό και δύσκολο να εξαληφθεί. Είναι η ζωή μας που κλονίζεται, είναι η ασφάλειά μας που απειλείται, είναι η αλαζονεία μας που κλονίζεται.  

Ακόμη και αν δεχτούμε τα παραπάνω ως μικρότερες ή μεγαλύτερες αλήθειες, είμαστε άνθρωποι και ως άνθρωποι έχουμε μάθει να αγωνιζόμαστε για τα πάντα. Και η ζωή μας είναι το μεγαλύτερο αγαθό που μας έχει προσφερθεί. Και θεωρώ αμετροεπής αναίδεια να μην παλέψεις για τον ίδιο σου τον εαυτό. Να μένεις αποσβολωμένος και ανήμπορος μπροστά στον καρκίνο, ουσιαστικά χάνοντας τη μάχη πριν καν τη δώσεις. Ο καρκίνος είναι ένας αντίπαλος απειλητικός και απρόβλεπτος, που μπορεί να εμφανιστεί στον οποιοδήποτε ανά πάσα στιγμή. Η μάχη όμως μαζί του ουσιαστικά είναι γραμμένη στο γενετικό μας υλικό, μέσα από τις διαδικασίες που διαθέτει το σώμα μας να διατηρεί σταθερό το γονιδιακό του δυναμικό και ξεκινάει πολύ πριν την εμφάνισή του καρκίνου. Υπάρχουν ενδείξεις και ισχυρές αναφορές ότι στον καθένα μας στη διάρκεια της ζωής του, έχουν εμφανιστεί προκαρκινικά κύτταρα τα οποία ο ίδιος ο οργανισμός μπόρεσε να καταπολεμήσει αποτελεσματικά.

Το σώμα μας δεν είναι επομένως έτοιμο μόνο για τη μάχη, αλλά είναι κατάλληλα εφοδιασμένο και για να προλάβει τη δημιουργία του καρκίνου, μια διαδικασία την οποία θα μπορούσαμε μεταφορικά να τη ταυτίσουμε με την έννοια της πρόληψης. Προφανώς ως άνθρωποι δεν είμαστε έρμαιο των ενστίκτων μας αλλά έχουμε τη δυνατότητα της κρίσης και της λογικής. Στοιχεία απαραίτητα για να αξιολογούμε παράγοντες, οι οποίοι θα μπορούσαν να απειλήσουν την φυσική και ψυχική μας υπόσταση. Η ενημέρωση και η πληροφόρηση, ουσιαστικά είναι το κοίταγμα μας στον καθρέπτη, η κατανόηση της φθαρτότητας των πάντων, η αντίληψη των αλλαγών που μπορεί να προκαλέσει στη ζωή μας η μία στιγμή και η υπόσχεση στο είδωλο, ότι θα κάνουμε ότι περνάει από το χέρι μας προκειμένου να διατηρήσουμε την ακεραιότητά μας. 

Και αν η μάχη πρέπει να δοθεί κάτω από οποιαδήποτε συνθήκη, αυτό φαντάζει ακόμη πιο δεδομένο και προκλητικό όταν αναφερόμαστε στον καρκίνο του μαστού, ο οποίος μπορεί με τις κατάλληλες επιλογές και αποφάσεις, με την κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική και την αλλαγή του τρόπου ζωής, να μετατραπεί σε μια χρόνια πάθηση. Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού σηματοδοτεί την έναρξη μιας σειράς διαδικασιών οι οποίες τροποποιούν για πάντα τη ζωή της γυναίκας. Είναι πάρα πολύ συνηθισμένο για έναν άνθρωπο με καρκίνο, να χωρίζει τη ζωή του σε αυτή πριν τον καρκίνο και στη νέα μετά από αυτόν. Δύο φάσεις που διαφέρουν ως προς τα επίπεδα ασφάλειας, ποιότητας ζωής, αισθήματος φθαρτότητας, αλλά και δύο φάσεις στις οποίες παρέχονται διαφορετικές προϋποθέσεις και ανάγκες για αύξηση της συνειδητότητας και του αυτοελέγχου.

Αξίζει στην κάθε γυναίκα να ζει την οποιαδήποτε στιγμή αξιολογώντας την ως πολύτιμη και μοναδική, έτσι ώστε να δώσει νόημα ακόμη και στο ασήμαντο, ακόμη και στο ανούσιο, έτσι ώστε να καταλάβει ότι το σύνολο της ζωής είναι στιγμές, που απλά παρουσιάζονται με μια συνέχεια.

Αξίζει στις γυναίκες με καρκίνο του μαστού να βλέπουν το ποτήρι γεμάτο και μάλιστα να αντιληφθούν ότι παίζουν και οι ίδιες σημαντικό ρόλο στη ποσότητα του νερού που θα περιέχει. Και ο καλύτερος τρόπος για να νικήσει κάποιος τον καρκίνο του μαστού δεν είναι να του κρυφτεί, αλλά να τον αντικρύσει κατάματα, να μάθει για αυτόν, να τον προλάβει ή να τον αντιμετωπίσει με θάρρος και αισιοδοξία.

Οι αναρτήσεις που θα ακολουθήσουν, χωρίστηκαν σε 9 μεγάλες υποκατηγορίες και θα παρουσιάζονται σταδιακά στο χρονικό διάστημα αυτού του μήνα.

Η συγγραφή και παρουσίαση αυτών των κειμένων, αφιερώνεται με μεγάλο σεβασμό και ταπεινότητα σε κάθε γυναίκα-αγωνίστρια που διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού. Σε όλες όσες δεν κατάφεραν παρά την προσπάθειά τους να ξεπεράσουν την ασθένεια και σε όσες με αγωνιστικότητα, αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση συνεχίζουν να δίνουν την προσωπική τους μάχη.

 

29 Σεπ. 2019

Είναι στιγμές που αναρωτιέσαι αν κάποια δεδομένα και πληροφορίες που για ποικίλους λόγους έχεις κατά καιρούς αναζητήσει και έχουν αξιολογηθεί ως ενδιαφέρουσες, θα ήταν σκόπιμο να καταχωνιαστούν στα συρτάρια των γραφείων και στο σκληρό δίσκο ενός υπολογιστή αντί να δημοσιοποιηθούν, κυρίως με το επιχείρημα ότι δεν είναι ένα αντικείμενο άμεσα συνυφασμένο με τα επαγγελματικά σου όρια.

Η ζωή μας, προφανώς ταυτίζεται με τη φυσικοθεραπεία, αλλά πολλές φορές οι γνώσεις σε επίπεδο ενημέρωσης μπορούν να προχωρήσουν κάποια μικρά, δειλά και ταπεινά βήματα παραπέρα. Και επειδή όλοι μας είμαστε μέλη της ίδιας κοινωνίας και περιστοιχιζόμαστε από τους ίδιους φόβους και τις ίδιες απειλές, θεωρώ πως δεν είναι αμετροέπεια η έκθεση οποιασδήποτε προσπάθειας πληροφόρησης και πρόληψης βασισμένης σε επιστημονικά δεδομένα.

Η πρόσβαση και η αξιολόγηση της επιστημονικά τεκμηριωμένης γνώσης, δεν είναι το ίδιο δεδομένη για όλους και η παραπληροφόρηση πολλές φορές οδηγεί σε μεγαλύτερη σύγχυση. Όταν όμως έχουμε να κάνουμε με ζητήματα που αφορούν τη δημόσια υγεία όλοι θα έπρεπε να ενδιαφερόμαστε περισσότερο εκούσια και ενεργητικά.

Μετά από αυτή τη σύντομη εισαγωγή κατάθεσης προσωπικών σκέψεων, τον Οκτώβριο,  μήνα αφιερωμένο στην πρόληψη και την ενημέρωση για τον ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ, θα υπάρξουν μια σειρά από αναρτήσεις βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, με στόχο και σκοπό την καλύτερη πληροφόρηση για μία πάθηση η οποία μπορεί να πλήξει την οποιαδήποτε γυναίκα χωρίς διακρίσεις και προειδοποιήσεις. Προφανώς και δε θα καλυφθεί το σύνολο των δεδομένων που υπάρχουν, διότι ο σκοπός αυτής της ενημέρωσης δεν είναι η ιατρική αντιμετώπιση αλλά η επαγρύπνηση. Η ενημέρωση είναι δημόσια ανάγκη και ο καθένας μέσα από τις γνώσεις του και μέσα στα πλαίσια που υπηρετεί, χωρίς να παραβιάζει επαγγελματικά δικαιώματα και υποχρεώσεις, μπορεί  να προσθέσει ένα λιθαράκι στο στόχο της ποιοτικής δημόσιας υγείας. 

Η δομή του περιεχομένου των ενημερωτικών άρθρων θα είναι η παρακάτω:

  1. Εισαγωγή
  2. Ο μαστός
  3. Γενικά στοιχεία για τον καρκίνο του μαστού
  4. Ο προληπτικός έλεγχος και η σημασία του
  5. Αιτιολογία και πρόληψη καρκίνου του μαστού
  6. Πριν τη διάγνωση. Μετά τη θεραπεία

Ραντεβού τον Οκτώβριο

21 Σεπ. 2019

1.1 Πολλά παιδιά με άσθμα πιστεύετε ότι χρησιμοποιούν σωστά τα φάρμακά τους για εισπνοές άσθματος ενώ στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αυτό καθιστά δύσκολο να ελεγχθεί σωστά η συμπτωματολογία του άσθματος. Φαίνεται ότι οι γονείς και τα παιδιά υπερεκτιμούν την ικανότητα των παιδιών να χρησιμοποιούν σωστά την συσκευή εισπνοής τους. Η υπερεκτίμηση αυτή οφείλεται στη συνεχιζόμενη εμπιστοσύνη προς το παιδί παρά τις ενδείξεις για κακή χρήση. Από τα 113 παιδιά ηλικίας 2-16 ετών που συμμετείχαν σε μελέτη, το 42% έχασε τουλάχιστον ένα κρίσιμο βήμα στην τεχνική του εισπνεόμενου. (Waheeda Samady, 2019, Critical Errors in Inhaler Technique among Children Hospitalized with Asthma, Journal of Hospital Medicine)

 

1.2 Εκτός από την υγιεινή διατροφή και την ενθάρρυνση της καθημερινής άσκησης, τρεις άλλες συνήθειες του τρόπου ζωής μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην ψυχική και σωματική ευημερία και ανάπτυξη του παιδιού σας. Έρευνες δείχνουν ότι θα πρέπει να διαβάζετε βιβλία με το παιδί σας τακτικά, αλλά να μην σταματάτε εκεί. Χρησιμοποιήστε την ανάγνωση για να βοηθήσετε τη σκέψη του παιδιού σας, την περιέργεια και την έκφρασή του. Μετά την ανάγνωση κάθε βιβλίου θα ήταν χρήσιμο να ακολουθεί μια συνομιλία. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να δημιουργεί ερωτήματα κατάλληλα για την ηλικία του σχετικά με αυτά που μόλις διαβάσατε. Κρατήστε τη συνομιλία ανοιχτή: Αφήστε μια ερώτηση να οδηγήσει σε μια άλλη. Στη συνέχεια, περιορίστε την ώρα οθόνης. Αποφύγετε την εισαγωγή τηλεόρασης και άλλων συσκευών βίντεο πριν από την ηλικία των 18 έως 24 μηνών και, στη συνέχεια, κρατήστε με συνέπεια ένα πρόγραμμα 1 ώρας την ημέρα. Παρόλο που τα παιχνίδια, η τηλεόραση και οι υπολογιστές μοιάζουν με προκαλούν ηρεμία στα παιδιά μας, στην πραγματικότητα μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού όσο και τη συγκέντρωσή του. Τέλος, βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας έχει αρκετό ύπνο. Η απουσία των κατάλληλων ανά ηλικία ωρών ποιοτικού ύπνου σχετίζεται με μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης μαθησιακών δυσκολιών και συναισθηματικών αποκλίσεων. (Reach Out and Read)

 

1.3 Οι άνθρωποι που διαβάζουν τακτικά με τα μικρά παιδιά τους, είναι λιγότερο πιθανό να αναγκαστούν να χρησιμοποιήσουν έντονη πειθαρχία για την ανατροφή τους, ενώ τα ίδια τα παιδιά είναι λιγότερο πιθανό να είναι υπερκινητικά ή να εμφανίζουν αποδιοργάνωση. Η μελέτη εξέτασε στοιχεία για 2.165 ζεύγη μητέρων-παιδιών από 20 μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ στις οποίες ερωτήθηκαν οι γυναίκες πόσο συχνά διαβάζουν στα παιδιά τους ηλικίας 1 και 3 ετών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συχνή κοινή ανάγνωση στην ηλικία 1 συνδέεται με λιγότερο πιεστική γονική μέριμνα στην ηλικία των 3 ετών και η συχνή κοινή ανάγνωση στην ηλικία 3 συνδέεται με λιγότερο πιεστική γονική μέριμνα στην ηλικία 5. Οι μητέρες που διαβάζουν συχνά με τα παιδιά τους, ανέφεραν επίσης λιγότερες ζημιογόνες συμπεριφορές από τα παιδιά τους και μεγαλύτερη συγκέντρωση.  (Manuel E. Jimenez et al, 2019, Early Shared Reading Is Associated with Less Harsh Parenting, Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics)

 

1.4 Οι ενήλικες που είχαν συχνή επαφή με φυσικούς χώρους κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας τους φαίνεται να εμφανίζουν καλύτερη ψυχική υγεία από εκείνους που είχαν λιγότερη επαφή, σύμφωνα με νέα μελέτη του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal), στην οποία συμμετείχαν τέσσερις ευρωπαϊκές πόλεις. Οι ενήλικες συμμετέχοντες, απάντησαν σε ερωτηματολόγιο σχετικά με τη συχνότητα χρήσης φυσικών χώρων κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ενήλικες που ήταν λιγότερο εκτεθειμένοι σε φυσικούς χώρους κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας είχαν χαμηλότερες βαθμολογίες στα τεστ ψυχικής υγείας, σε σύγκριση με εκείνους με την υψηλότερη έκθεση. Τα συμπεράσματα δείχνουν τη σημασία της παιδικής έκθεσης σε φυσικούς χώρους για την ανάπτυξη μιας στάσης που εκτιμά τη φύση και μιας υγιούς ψυχολογικής κατάστασης στην ενηλικίωση. (Myriam Preuss et al., 2019,  International Journal of Environment Research and Public Health)

1 Μαϊ. 2019

Στην προσπάθεια να βρεθούν ο κατάλληλες πρακτικές μέσα από τις οποίες τα παιδιά θα αναπτυχθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε στη δημοσιότητα (24/4/19) οδηγίες για τη φυσική δραστηριότητα, τις καθιστικές συνήθειες και τον ύπνο για παιδιά κάτω από τη ηλικία των 5 ετών. 
Η γιατρός Fiona Bull, υπεύθυνη του προγράμματος πρόληψης μη μεταδοτικών παθήσεων, δήλωσε ότι η βελτίωση της φυσικής δραστηριότητας, η μείωση του χρόνου καθιστικής δραστηριότητας και η βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, θα ενισχύσουν τη φυσική και νοητική υγεία και θα λειτουργήσουν προληπτικά συσχετιζόμενων παθήσεων μεταγενέστερα στη ζωή. Από τα λεγόμενά της αυτό που μπορούμε εύκολα να βγάλουμε σα συμπέρασμα είναι η ανάγκη της επιστροφής στο ενεργητικό παιχνίδι. 
Με μία ματιά οι προτάσεις του Π.Ο.Υ. είναι οι ακόλουθες:

Bρέφος (κάτω από ένα χρόνο) θα πρέπει:
Να είναι ενεργητικό πολλές ώρες στη διάρκεια της ημέρας μέσα από διάφορους τρόπους, κυρίως μέσω διαδραστικού παιχνιδιού στο πάτωμα. Όσο περισσότερο τόσο καλύτερα. Για τα βρέφη που ακόμη δε γυρνάμε μόνα τους, αυτό προϋποθέτει το λιγότερο 30 λεπτά στην πρηνή θέση κατά τη διάρκεια της ημέρας ενώ είναι σε εγρήγορση.
Να μην είναι περιορισμένο (καροτσάκια, ψηλές καρέκλες, αγκαλιά, καθίσματα relax) για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από μία ώρα. Η παρακολούθηση οθονών δεν προτείνεται. Στην καθιστή θέση συνιστάται να τους διαβάζουμε και να τους περιγράφουμε ιστορίες.
Η διάρκεια του ποιοτικού ύπνου θα πρέπει να είναι 14-17 ώρες για την ηλικία 0-3 μηνών και 12-16 ώρες για βρέφη 4-11 μηνών.

Παιδιά ηλικίας 1-2 ετών θα πρέπει:
Να ξοδεύουν το λιγότερο 180 λεπτά σε ποικιλία μορφών φυσικής δραστηριοποίησης με ποικίλη ένταση. Όσο περισσότερο τόσο καλύτερα.
Να μην περιορίζονται για περισσότερο από μία ώρα. Για τα παιδιά ενός έτους δε συνιστάται η παρακολούθηση οθονών (τηλεόραση ή βιντεοπαιχνίδια). Για τα παιδιά 2 ετών η παρακολούθηση δεν πρέπει να υπερβαίνει τη μία ώρα. Όσο λιγότερο τόσο καλύτερα. Στην καθιστή θέση συνιστάται να τους διαβάζουμε και να τους περιγράφουμε ιστορίες.
Απαραίτητες θεωρούνται 11-14 ώρες ποιοτικού ύπνου.

Παιδιά ηλικίας 3-4 ετών θα πρέπει:
Να ξοδεύουν το λιγότερο 180 λεπτά σε ποικιλία μορφών φυσικής δραστηριοποίησης με ποικίλη ένταση εκ των οποίων τα 60 λεπτά το λιγότερο πρέπει να είναι φυσικές δραστηριότητες μέτριας προς μέγιστης έντασης. Όσο περισσότερο τόσο καλύτερα.
Να μην περιορίζονται για περισσότερο από μία ώρα και να μην κάθονται για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Η παρακολούθηση οθονών δε θα πρέπει να υπερβαίνει τη μία ώρα ημερησίως. Όσο λιγότερο τόσο καλύτερα. Στην καθιστή θέση συνιστάται να τους διαβάζουμε και να τους περιγράφουμε ιστορίες.
Απαραίτητες θεωρούνται 10-13 ώρες ποιοτικού ύπνου

16 Δεκ. 2018

Πρόωρο. Γλωσσολογικά, το φαινόμενο που εμφανίζεται νωρίτερα από ότι θα έπρεπε. Κάτι που επιχειρεί κάποιος πριν από τον προκαθορισμένο χρόνο. Μεταφορικά και σουρεαλιστικά, η βιασύνη της απελευθέρωσης από τα δεσμά της μήτρας. Ο ορισμός έχει μια δόση υπακοής στην ελευθερία, μια δόση απερίσκεπτου ηρωισμού.

Και ηρωικά είναι πολλά από όσα θα συμβούν μετέπειτα. Ήρωας είναι το ίδιο το νεογνό, αυτό το αντιδραστικό πνεύμα, που κόντρα στη δύναμη της λογικής στοιχηματίζει ασυνείδητα υπέρ της ζωής του. Ήρωες είναι οι γονείς. Που μαθαίνουν ενσυνείδητα να περιμένουν υπομονετικά, που αγόγγυστα μαθαίνουν μια νέα μονάδα μέτρησης η οποία μετατρέπει αυτόματα τις ώρες σε αιώνες. Μαθαίνουν να χωρίζουν πλέον τις ζωές τους σε πριν και μετά τη μονάδα. Που θα πρέπει να βρουν τη δύναμη να κοιμηθούν εκείνες τις 50, 60 ημέρες της μονάδας, γιατί ξέρουν πως μόνο με αυτόν τον τρόπο την επόμενη θα μπορέσουν να μεταφέρουν λίγη από τη θετική τους αύρα και ενέργεια στο ανυπεράσπιστο μωρό τους. Που αντιλαμβάνονται την αξία που κρύβει το άθικτο κρεβατάκι του, η πιπίλα που περιμένει σφραγισμένη στο κουτάκι της να φαγωθεί, το πρώτο φορμάκι, το αγορασμένο μόλις επισημοποιήθηκε το φύλο του κυήματος, ανοικτό πάνω στην αλλαξιέρα και το μουσικό παιχνίδι που σιωπηλό είναι έτοιμο ανά πάσα στιγμή να παράξει τους πρώτους ήχους νανουρίσματος. Ήρωες είναι όσοι του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος αντιλαμβάνονται με ποιον τρόπο πρέπει να στηρίξουν, ακόμη και αν προσωρινά μπορεί να λυγίζουν από την πίεση του άγχους, να δακρύσουν, να χάνουν προσωρινά τη συναισθητική τους σταθερότητα.

Οι υπόλοιποι τη δουλειά μας κάνουμε, άλλος καλύτερα, άλλος λιγότερο αποτελεσματικά, συμπαραστεκόμαστε, συμπληρώνουμε, ολοκληρώνουμε το παζλ των προϋποθέσεων, για να έχει η παράτολμη πράξη της πρόωρης γέννησης θετική κατάληξη.

Και όταν φτάσει η μέρα που το φορμάκι θα φορεθεί και το νανούρισμα θα πρωτοακουστεί στο παιδικό δωμάτιο, είμαι σίγουρος ότι οι ήρωες δε θα κοιμηθούν. Θα μείνουν ξύπνιοι ολονυχτίς να ακούν τους χτύπους της καρδιάς, να αφουγκράζονται τις ρηχές ανάσες, να λιγώνονται από τις ακούσιες εκφράσεις του προσώπου, από τις ανώριμες κινήσεις των δακτύλων. Γιατί οι πραγματικοί ήρωες, αντιλαμβάνονται και δίνουν νόημα και αξία σε γεγονότα τα οποία οι υπόλοιποι θεωρούμε δεδομένα.